De Nederlandse politie beschikt over het zogeheten geweldsmonopolie. Dat houdt in dat politieagenten soms geweld mogen of zelfs moéten toepassen. Natuurlijk mag dit niet zomaar en zijn hier duidelijke regels voor. Wanneer mag een agent geweld gebruiken?
De gebeurtenis van afgelopen maandag in Utrecht houdt de gemoederen flink bezig. In een video die op social media viraal ging, zagen we een agent zijn wapenstok gebruiken en een trap uitdelen. Veel mensen willen weten of dit regeltechnisch is toegestaan. Mocht de agent hier een geweldsmiddel gebruiken?
Wanneer mag een agent geweld gebruiken?
Agenten moeten zich houden aan de Politiewet en de Ambtsinstructie. Hierin staat duidelijk beschreven dat altijd eerst voor de-escalatie moet worden gekozen, bijvoorbeeld door met praten. Als praten niet voldoende is, mag een agent geweld gebruiken.
Artikel 7 van de Politiewet schrijft voor dat een agent alleen geweld mag gebruiken als er geen andere opties meer zijn. Voordat er geweld wordt ingezet moet de politie volgens het boekje eerst waarschuwen.
Daarna moet een agent binnen enkele seconden besluiten welk geweldsmiddel er ingezet wordt. De politie mag volgens de Ambtsinstructie niet meer geweld gebruiken dan nodig is.
Deze wapens heeft de politie
Politiemensen beschikken over meerdere geweldsmiddelen. Naast hun handen, gebruiken zij ook een wapenstok, handboeien, pepperspray, een stroomstootwapen en tenslotte een dienstpistool.
Wanneer een agent geweld gebruikt, zal er dus een afweging moeten worden gemaakt wat het beste middel is om de situatie onder controle te krijgen. Belangrijk om te vermelden is dat de politie het liefst geen geweld gebruikt. Op de website staat dan ook ‘Het gesprek is ons beste wapen’.
Voorts wordt aangegeven dat wanneer een agent geweld gebruikt, dit noodzakelijk moet zijn en in verhouding. In situaties waarin geweld is gebruikt, wordt altijd achteraf getoetst of de situatie erom vroeg en of er is gekeken naar zo min mogelijk letsel voor betrokkenen.